Tag Archives: #art

ΤΕΥΧΟΣ #6 ΚΑΛΟΚΑΙΡΙ 2017

ITT06-EXOF

Το περιοδικό Ιστορία της τέχνης -το μοναδικό στη χώρα μας περιοδικό ακαδημαϊκού και ερευνητικού προσανατολισμού με εξειδίκευση στην ιστορία και τη θεωρία της τέχνης από την Αναγέννηση έως τις μέρες μας- φτάνει στο έκτο τεύχος του (Καλοκαίρι 2017). Πεδίο ανεξάρτητου επιστημονικού διαλόγου, απευθύνεται ταυτοχρόνως και στο συνεχώς αυξανόμενο κοινό των φιλότεχνων, στους φοιτητές, στους καλλιτέχνες, στους συλλέκτες, στους επαγγελματίες του χώρου (επιμελητές μουσείων, χώρων τέχνης, πολιτιστικών φορέων και ιδρυμάτων) και γενικότερα σε όλους εκείνους που επιθυμούν να προσεγγίσουν τα καλλιτεχνικά φαινόμενα με έναν έγκυρο και ουσιαστικό τρόπο αλλά και να ενημερωθούν κριτικά για τις νέες εκδόσεις, τις επιστημονικές και καλλιτεχνικές εκδηλώσεις, τις εκθέσεις και τα συνέδρια που πραγματοποιούνται εντός και εκτός Ελλάδας.

Στο τεύχος #6, όπου δίνεται έμφαση στην ιστορία της νεοελληνικής τέχνης αλλά και στη σχέση λαϊκής και μοντέρνας καλλιτεχνικής έκφρασης, περιλαμβάνονται, μεταξύ άλλων, ένα άρθρο για τις αυτοπροσωπογραφίες της Θάλειας Φλωρά Καραβία, μιας από τις πιο σημαντικές Ελληνίδες ζωγράφους, οι «Αφορισμοί» του Έλληνα «εξπρεσιονιστή» Γιώργου Μπουζιάνη, το καταστατικό της Ελληνικής Καλλιτεχνικής Εταιρείας εν Ρώμη (1865), ένα κείμενο για το περίφημο σπίτι του χτίστη Ροδάκη στην Αίγινα, σημείο αναφοράς για πολλούς αρχιτέκτονες, Έλληνες και μη, ως προεικόνιση των αιτημάτων της μοντέρνας αρχιτεκτονικής καθώς και μια εκτενής έρευνα σχετικά με την υποδοχή του έργου του Θεόφιλου στην Ευρώπη (και τους μύθους που τη συνοδεύουν). Σε αυτό το πλαίσιο εξετάζεται και η πορεία του γερμανικού κινήματος εφαρμοσμένων τεχνών στις αρχές του 20ού αιώνα που συνδέεται με ό,τι θα μπορούσε να αποκληθεί «κρίση της διανοητικής εργασίας». Στο παρόν τεύχος επίσης, μεταφράζεται για πρώτη φορά ένα από τα πλέον αντιπροσωπευτικά κείμενα του κορυφαίου των εικονολόγων Erwin Panofsky, με τίτλο «H προσωπογραφία των Arnolfini» του Jan van Eyck, που αφορά έναν από τους πλέον πολυσυζητημένους ‒και μυστηριώδεις‒ πίνακες της δυτικής παράδοσης, συνεχίζεται η δημοσίευση του δεύτερου και τρίτου από τα περίφημα Προοίμια των Βίων του Giorgio Vasari, ενώ μεταφράζεται, για πρώτη επίσης φορά, η ανάλυση από τον κοινωνικό στοχαστή Pierre-Joseph Proudhon του έργου Οι λατόμοι του Courbet, παράλληλα με την απόφαση του Στρατοδικείου των Βερσαλλιών για την καταδίκη του ζωγράφου εξαιτίας της δράσης του στην παρισινή Κομμούνα του 1871. Φυσικά, η κριτική παρουσίαση σημαντικών εκθέσεων και η βιβλιοκριτική αποτελούν, σε ιδιαίτερη έκταση αυτή τη φορά, ένα από τα πλέον σημαντικά τμήματα του περιοδικού.

[Το τεύχος #6 θα βρίσκεται στα σημεία πώλησης από τις 20 Ιουνίου 2017.]

Advertisements

ΤΕΥΧΟΣ #5 ΚΑΛΟΚΑΙΡΙ 2016

ITT05-EXOF_01LOW

Κυκλοφόρησε το πέμπτο τεύχος του περιοδικού Ιστορία της τέχνης (καλοκαίρι 2016). Πρόκειται για το μοναδικό στη χώρα μας περιοδικό ακαδημαϊκού και ερευνητικού προσανατολισμού με εξειδίκευση στην ιστορία και τη θεωρία της τέχνης από την Αναγέννηση έως τις μέρες μας. Το περιοδικό, ένα πεδίο ανεξάρτητου επιστημονικού διαλόγου, απευθύνεται ταυτοχρόνως και στο συνεχώς αυξανόμενο κοινό των φιλότεχνων, στους φοιτητές, στους καλλιτέχνες, στους συλλέκτες, στους επαγγελματίες του χώρου (επιμελητές μουσείων, χώρων τέχνης, πολιτιστικών φορέων και ιδρυμάτων) και γενικότερα σε όλους εκείνους που επιθυμούν να προσεγγίσουν τα καλλιτεχνικά φαινόμενα με έναν έγκυρο και ουσιαστικό τρόπο αλλά και να ενημερωθούν κριτικά για τις νέες εκδόσεις, τις επιστημονικές και καλλιτεχνικές εκδηλώσεις, τις εκθέσεις και τα συνέδρια που πραγματοποιούνται εντός και εκτός Ελλάδας.

Στο τεύχος #5 (Ιούνιος 2016) περιλαμβάνονται, μεταξύ άλλων, ένα κείμενο για τον διεθνούς φήμης αμερικανό καλλιτέχνη Matthew Barney και το πολύκροτο έργο του Cremaster Cycle, μια αποτίμηση του ρόλου του γλύπτη Γιάννη Παππά ως διευθυντή της ΑΣΚΤ, η δημοσίευση ενός αρχείου που αναδεικνύει το έργο του άγνωστου έως σήμερα καλλιτέχνη ελληνικής καταγωγής Δημητρίου Αναστασάτου, μια εκτενής αναφορά στο θεώρημα της «βελτιωμένης βυζαντινής ζωγραφικής», μια κριτική παρουσίαση της θεωρίας περί ιστορίας της τέχνης ως Bildwissenschaft γραμμένη από τον κορυφαίο γερμανό ιστορικό τέχνης Horst Bredekamp, η παράδοξη ιστορία μιας πλαστής Δανάης του El Greco, μια προσωπική μαρτυρία για τους έλληνες ιστορικούς της τέχνης στο Παρίσι του ’60, τα τρία περίφημα Προοίμια των Βίων του Giorgio Vasari, ένα κείμενο του 17ου αιώνα για την κηδεία του ιταλού ζωγράφου Agostino Carracci στην Μπολόνια, οι επιστολές του Bronzino και του Μιχαήλ Αγγέλου προς τον Benedetto Varchi όπου διατυπώνονται οι απόψεις τους για τη σχέση ζωγραφικής και γλυπτικής (paragone), η πρώτη θεωρητική υποστήριξη της Κρήνης του Marcel Duchamp, του σημαντικότερου ίσως εικονοκλαστικού έργου του 20ού αιώνα, και, φυσικά, βιβλιοκριτική και κριτική παρουσίαση σημαντικών εκθέσεων και επιστημονικών συνεδρίων.

*Bad New Days: Art, Criticism, Emergency by Hal Foster #VersoBooks #TheKitchen

The Kitchen is pleased to present Bad New Days: Art, Criticism, Emergency; a reading and book signing by Hal Foster with interlocutor Tim Griffin.

http://thekitchen.org/event/hal-foster-bad-new-days

Strange Cities: Athens #sgt #ExhibitionReview

Παράξενες πόλεις: Αθήνα

20 Απριλίου – 28 Ιουνίου 2015

Διπλάρειος Σχολή (πλ. Θεάτρου 3)

1. H Διπλάρειος Σχολή από την οδό Θεάτρου

H Διπλάρειος Σχολή από την οδό Θεάτρου

 

Αν κάτι έχει ενδιαφέρον στις εκθέσεις που πλέον πραγματοποιούνται στην Ελλάδα, είναι σαφώς η –σχεδόν αναπόφευκτη πια– πολυσήμαντη κριτική προσέγγιση που επιβάλλουν. Ίσως επειδή οι καιροί είναι ιδιαίτεροι, ίσως επειδή οι συνθήκες και οι υπάρχουσες δομές είναι ιδιότυπες.

Η έκθεση «Παράξενες πόλεις: Αθήνα» (“Strange Cities: Athens”)[1] διοργανώθηκε από τη Στέγη Γραμμάτων και Τεχνών του Ιδρύματος Ωνάση στη Διπλάρειο Σχολή[2].

Έχοντας ήδη γνωστοποιηθεί ότι η Αθήνα θα (συν)υπάρξει έδρα της Ντοκουμέντα του Κάσσελ (“Documenta 14: Learning From Athens”[3]) το 2017, είναι σαφές ότι η πόλη αυτή πλέον αποτελεί ένα καίριο γεωγραφικό και πολιτισμικό σημείο διεθνούς ενδιαφέροντος, στοιχείο που μόνο καλό μπορεί να θεωρηθεί.

Την ίδια αυτή περίοδο στη χώρα έχουν προκύψει πολύμορφα ζητήματα πολιτικής και οικονομικής διαχείρισης σε πολιτιστικούς φορείς, ιδρύματα, μουσεία και οργανισμούς που σχετίζονται με τη σύγχρονη εικαστική σκηνή[4]· για το λόγο αυτό, εκθέσεις όπως οι «Παράξενες Πόλεις: Αθήνα», απαιτούν διττή προσέγγιση, προκειμένου κανείς να είναι δίκαιος και αντικειμενικός απέναντι σε έργα, καλλιτέχνες, αλλά και επιμελητές, συνεργάτες., διοργανωτές. Για το λόγο αυτό, η κριτική αυτής της έκθεσης δεν είναι μία, αλλά στην ουσία δύο: μία προσέγγιση αφορά στα έργα, στο στήσιμο, στη διαχείριση του πεδίου της έκθεσης καθαυτής, ενώ μια δεύτερη αφορά στη διαχείριση της έκθεσης, εντός των συνθηκών της πόλης στην οποία και αναφέρεται.

Η επιμελητική ομάδα Double Decker (Wilhelm Finger, Μελίτα Σκαμνάκη) με έδρα το Λονδίνο, με διεθνή και εδραιωμένη δραστηριοποίηση στο πεδίο των εφαρμοσμένων, κυρίως, τεχνών[5], αποφάσισε να ενεργοποιήσει ένα ενδιαφέρον σκεπτικό, αρχαιολογικής-ανθρωπολογικής βάσης και λογικής: χρησιμοποίησε ‘σπαράγματα’ πολιτισμού, τα οποία –με ποικίλους συνειρμούς– αφορούν στην πόλη της Αθήνας. Πιο συγκεκριμένα, ζητήθηκε από 25 καλλιτέχνες, που ζουν στο εξωτερικό και ποτέ δεν επισκέφθηκαν την Αθήνα, να δημιουργήσουν ένα έργο για αυτήν. Προκειμένου να έχουν αφορμές προσέγγισης της πόλης[6], τους δόθηκε ένα κουτί «ερεθισμάτων», χωρίς ωστόσο καμία εικόνα της Αθήνας. Ειδικότερα, περιείχε τα παρακάτω:

  1. Το ποίημα «Γιασεμί» του Γιώργου Σεφέρη
  2. Δύο κεφάλαια από το βιβλίο του Πέτρου Μάρκαρη Η Αθήνα της μίας διαδρομής
  3. Το τραγούδι «Μια πόλη μαγική» του Μάνου Χατζιδάκι
  4. Το μουσικό κομμάτι «2» του Κωνσταντίνου Βήτα από την ομώνυμη παράσταση
  5. Μια συνταγή για γεμιστά
  6. 12 αρχεία ήχων της πόλης της Αθήνας

Το υλικό βρισκόταν και στη διάθεση του επισκέπτη στην είσοδο της έκθεσης.

Η επιλογή αυτών των «σημείων» της πόλης, με μια πρώτη ανάγνωση, είναι επαρκώς ενδιαφέρουσα, αφενός μεν γιατί φανερώνει τις κατευθύνσεις που ενδιαφέρουν την επιμελητική ομάδα, αφετέρου δε γιατί επιχειρεί να αποτινάξει τις στερεοτυπικές συσχετίσεις με τη συγκεκριμένη πόλη: στέκεται μακριά από τις τυπικές αρχαιολαγνικές ταυτίσεις και ενεργοποιεί μια εκ νέου δυναμική αντιμετώπισης αυτού του εξ-αποστάσεως-εργαστηρίου «έμπνευσης». Επελέγησαν, λοιπόν, 25 και πλέον καλλιτέχνες, που δραστηριοποιούνται σε διάφορα πεδία των εφαρμοσμένων τεχνών και, για να χρησιμοποιήσουμε τα λόγια των επιμελητών, έχουν «εμφανείς επιρροές από τη μόδα»[7]. Σε μια δεύτερη ματιά, είναι ευδιάκριτη (όσο, ενδεχομένως και εύλογη) μια αποσπασματικότητα και μια ελαφρότητα, που δεν περνούν απαρατήρητες, ειδικά αν κάποιος παρακολουθήσει και την πορεία και διάρθρωση της έκθεσης με τα έργα που προέκυψαν.

Πιο συγκεκριμένα, οι προσεγγίσεις των καλλιτεχνών –ερμηνείες/μεταφράσεις των ερεθισμάτων που οι επιμελητές πρότειναν– ανταποκρίνονται ιδιότυπα, εντέλει, στο σκεπτικό: στο σύνολό τους τα έργα στέκονται ως απολύτως ελεύθερες μεταφράσεις της ιδέας της Αθήνας, με εμφανές πάντα το ιδίωμα κάθε καλλιτέχνη, όπως π.χ. τα μαγικά κολάζ του Seb Jarnot, οι φωτογραφικές μεταλλάξεις της Amy Friend, τα εντυπωσιακά διαδραστικά έργα της ομάδας Amana, η μινιμαλιστική και τρυφερή φωτογραφική προσέγγιση της Angela Moore.

Συχνά, αυτές οι μεταφράσεις έχουν μια εύλογη ροπή στο να δομούνται πάνω σε στερεότυπα που οι καλλιτέχνες είχαν ήδη σχηματισμένα για την Αθήνα (ίσως για και την Ελλάδα, συνολικότερα), όπως π.χ. το ψηφιακό κολάζ των Craig Redman & Karl Maier, η ευφυής βιντεο-εγκατάσταση του Fernanda Rappa, οι μαγικές εικονογραφήσεις του Tom Radclyffe, ή το χαριτωμένο animation της Emma Löfström.

Προς το τέλος δε, της περιήγησης στην έκθεση, περιμένει μια ευχάριστη έκπληξη τον επισκέπτη, η βιντεο-εγκατάσταση του φωτογράφου Χρήστου Σαρρή: έκπληξη, καθώς δεν αναφέρεται ή διευκρινίζεται με κάποιον τρόπο πουθενά η συμμετοχή του στην έκθεση και ευχάριστη, γιατί πρόκειται για μια ευφυή καταγραφή σκέψεων σχετικά με την Αθήνα, από Έλληνες άλλων περιοχών, που ποτέ δεν την έχουν επισκεφθεί.

Για τον επισκέπτη, ειδικότερα, υπήρχε στο τέλος της διαδρομής κι ένα αυτοσχέδιο στούντιο, προκειμένου να μπει και το κοινό στη διαδικασία να στήσει το δικό του φωτογραφικό σκηνικό, με αφορμή την πόλη της Αθήνας –πάντα με τη βοήθεια των εξυπηρετικότατων εποπτών της έκθεσης.

Το υλικό τεκμηρίωσης (ένα έντυπο χωρίς εκτενείς αναφορές στα έργα, όσο περισσότερο στο σύνολο της έκθεσης και στο πρόγραμμα δράσεων όλης της διοργάνωσης και διαθέσιμο ψηφιακά επίσης στην ιστοσελίδα της διοργάνωσης) ήταν περιορισμένο, ωστόσο για τον επισκέπτη ήταν πολύ βοηθητική η παρουσία κειμένων για κάθε έργο και βιογραφικών στοιχείων για κάθε καλλιτέχνη μέσα στον εκθεσιακό χώρο.

2. Στιγμιότυπο από τον εκθεσιακό χώρο με έργα του Adam Dix_αριστερά και του Kit Miles Studio_δεξιά

Άποψη του εκθεσιακού χώρου με έργα του Adam Dix (αριστερά) και του Kit Miles Studio (δεξιά)

3. Στιγμιότυπο από τον εκθεσιακό χώρο με έργα του Michael Mann

Άποψη του εκθεσιακού χώρου. Διακρίνονται έργα του Michael Mann

Στρέφοντας κανείς την προσοχή στο σύνολο της έκθεσης και στη δομή της, δεν μπορεί παρά να παρατηρήσει ότι η επιμέλεια έχει πολλές ιδιαιτερότητες, άλλοτε λογικές, άλλοτε, όμως, παράδοξες. Πιο συγκεκριμένα, είναι λογικό για έναν χώρο δύστροπο, σε κακή κατάσταση και με απομεινάρια προηγούμενων χρήσεων και εκθέσεων, να σχηματιστεί μια εκθεσιακή διαδρομή, η οποία λειτούργησε αποτελεσματικά: υπήρχαν πάγκοι για ξεκούραστα διαλείμματα, επαρκής και σαφής σήμανση, ευανάγνωστες λεζάντες τεκμηρίωσης των έργων (σε πολύ μεγάλες διαστάσεις). Αλλά και οι παραδοξότητες δεν έλειπαν: οι λευκές μεταλλικές κατασκευές που στήθηκαν, πάνω στις οποίες αναρτήθηκαν πολλά από τα έργα, ήταν εξαιρετικά μεγάλων διαστάσεων και, παρά την προσπάθεια που έγινε να συμπληρώνονται από τμήματα-διαδρόμους λευκού μουσαμά στο δάπεδο, η απόπειρα εντέλει δεν κατασκεύαζε έναν πιο φιλόξενο χώρο. Μπορεί να υπήρξαν πολλοί και ίσως δικαιολογημένοι οι λόγοι μια τέτοιας επιλογής, αλλά στο σύνολό τους δεν ανέδειξαν τα ίδια τα έργα. Σε άλλες περιπτώσεις, πίσω από ένα έργο υπήρχε π.χ. ένα παράθυρο, ένα καλοριφέρ ή ένας χάρτης της Ελλάδας. Παρότι κανείς αντιλαμβάνεται τις δυσκολίες που έχει το στήσιμο μιας έκθεσης σύγχρονης τέχνης σε έναν χώρο όπως αυτός, σαφώς και δινόταν η εντύπωση ότι το κτήριο εντέλει δεν είχε ληφθεί επαρκώς υπόψη ούτε από τους αρχιτέκτονες που ανέλαβαν το σχεδιασμό, ούτε από τους επιμελητές. Παρουσιάστηκαν έργα κατά τρόπο τέτοιο, ώστε συχνά να φωτίζονται και από το εξωτερικό φως της μέρας, από τα μεγάλα παράθυρα του κτηρίου και η ανά περιπτώσεις αντανάκλαση σε εμπόδιζε να δεις το έργο. Για μια σειρά κατασκευών και δομών, που σαφώς φαίνεται να προέκυψαν με αρκετή μελέτη και υψηλό προϋπολογισμό, οι προσδοκίες –εύλογα υψηλές– δεν ικανοποιούνταν.

Ως προς τις τακτικές και τις στρατηγικές της συγκεκριμένης έκθεσης, σαφώς και είναι πολύ σημαντική η πλαισίωσή της από πολλές και καλά προγραμματισμένες δράσεις, πολύμορφη και καλοδομημένη προβολή[8]. Ορισμένες δράσεις διατήρησαν τη λογική της διαδραστικότητας και της εμπλοκής με την πόλη σε επαρκές επίπεδο, όπως π.χ. οι «Αόρατες Διαδρομές» σε συνεργασία με το περιοδικό «Σχεδία», η «Αθήνα των Περιηγητών» σχετικά με περιηγητές προηγούμενων αιώνων, καθώς και όλα τα εκπαιδευτικά προγράμματα για παιδιά (μεταξοτυπίας, animation κ.ά.). Άλλες ήταν πιο επιφανειακού χαρακτήρα και πιο ψυχαγωγικής λογικής: το «Φτιάξε το δικό σου ‘βρώμικο’» ή το «Bike Cities: Ποδηλατικές διαδρομές στην Αθήνα που οδηγούν στην έκθεση Strange Cities», θυμίζουν μια προσέγγιση της πόλης τουριστική, που ψηλαφεί μεν ευχάριστα, όμως δεν αγγίζει ουσιαστικά το χαρακτήρα της Αθήνας.

Εντέλει, υπήρξε περισσότερο εμφανής μια εξωραϊστική διάθεση στην προσέγγιση της πόλης, παρά μια προσέγγιση διεισδυτική στην ουσία της. Αυτό το χαρακτηριστικό, καθόλου κακό σε επίπεδο αρχικών προθέσεων, μοιάζει ωστόσο ακατάλληλο και αταίριαστο με τη δεδομένη χρονική περίοδο για τη συγκεκριμένη πόλη, που στέκεται όντως ‘παράξενη’, απέναντι στην παρούσα πραγματικότητα, έχοντας και πολλές ανοιχτές πολιτισμικές και κοινωνικές πληγές.

Δεν είναι, φυσικά, υποχρεωτικό, οι πληγές μιας πόλης να διαφαίνονται μέσα από εκθέσεις εφαρμοσμένων τεχνών. Από την άλλη όμως, δε γίνεται και να κρύβονται «κάτω από το χαλί», με τον εξωραϊσμό ενός ορόφου, στη Διπλάρειο Σχολή, σε μια γειτονιά όπως η πλατεία Θεάτρου (που έχει τη δική της εντελώς διαφορετική ζωή και τον ιδιότυπο χαρακτήρα), μέσα από τη γνώριμη και προβλέψιμη λογική του gentrification στο κέντρο της Αθήνας.

Η Στέγη Γραμμάτων και Τεχνών υποστηρίζει την καλλιτεχνική δημιουργία και αυτό ήταν, είναι και θα παραμείνει από μόνο του εξαιρετικά σημαντικό, σπουδαίο και αναγκαίο. Εντούτοις, ίσως είναι σκόπιμο, τα κριτήρια κάθε καλλιτεχνικής παρέμβασης που αναλαμβάνει, ειδικά όταν αυτή στρέφεται στον περίπλοκο αστικό και πολιτισμικό χαρακτήρα μιας πόλης και σε συγκεκριμένες εποχές, να είναι επικεντρωμένα και σε άλλα δεδομένα της πραγματικότητας. Έτσι, θα μπορεί πραγματικά να προσφέρει στην πόλη ουσιαστικά και όχι αποσπασματικά και να επιβεβαιώνει την χορηγική της δράση με μεγαλύτερη διεισδυτικότητα «για την κοινή εμπειρία που λέγεται πόλη», παραθέτοντας τα εύστοχα λόγια της Αφροδίτης Παναγιωτάκου από το χαιρετισμό της στο έντυπο της έκθεσης[9].

Αρετή Λεοπούλου [leopareti@gmail.com]

Ιστορικός τέχνης – Επιμελήτρια του Κέντρου Σύγχρονης Τέχνης Θεσσαλονίκης (Κρατικό Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης – Συλλογή Κωστάκη)

 

[1] Πληροφοριακό υλικό στο website της ΣΓΤ: http://www.sgt.gr/gr/programme/event/1834 (Πρόσβαση: 27/05/2015)

[2] Πρβ. και http://www.diplareios.edu.gr/ (Πρόσβαση: 27/05/2015)

[3] Άρθρο της Zoë Lescaze, “Documenta 14 Will Be Held in Athens and Kassel”, ARTnews (online), 06/10/2014: http://www.artnews.com/2014/10/06/documenta-14-will-be-held-in-athens-and-kassel/ (Πρόσβαση: 27/05/2015)

[4] Αρκεί να θυμηθεί κανείς τα διοικητικά, πολιτικά και οικονομικά ζητήματα του ΕΜΣΤ μέσα στο χειμώνα του 2014-15 (πρβ. και «Ανοιχτή ρήξη ανάμεσα στο Δ.Σ του ΕΜΣΤ και την Διευθύντρια Αννα Καφέτση», Το Βήμα, 15/10/2014: http://www.tovima.gr/culture/article/?aid=641549 και Δημήτρης Ρηγόπουλος, «Θα χάσει το ραντεβού και με το 2015 το ΕΜΣΤ;», Καθημερινή, 05/06/2015: http://www.kathimerini.gr/818031/article/politismos/eikastika/8a-xasei-to-rantevoy-kai-me-to-2015-to-emst) ή όσα προέκυψαν μέσα από αλλαγές κυβερνήσεων/υπουργών τον τελευταίο χρόνο, πρβ. και Άντζελα Δημητρακάκη, «Αριστερά και σύγχρονη τέχνη: Προς έναν δημόσιο διάλογο για την ‘πρώτη φορά’», Popaganda.gr, 21.05.2015: http://popaganda.gr/aristera-ke-sigchroni-techni-pros-enan-dimosio-dialogo-gia-tin-proti-fora/ (Πρόσβαση: 22/05/2015)

[5] Πρβ. και το website τους http://www.double-decker.org.uk/profile/

[6] «Ένα κουτί έμπνευσης στάλθηκε στους καλλιτέχνες αυτούς με σκοπό να αφυπνίσει τη φαντασία τους και να την κατευθύνει στους δρόμους μιας πόλης, που κανένας τους δεν έχει δει, αλλά όλοι φέρουν στο φαντασιακό τους» και έντυπο έκθεσης “Η Στέγη στην πλατεία Θεάτρου, Strange Cities: Athens”, 20/04-20/06/2015, Ίδρυμα Ωνάση/Στέγη Γραμμάτων και Τεχνών (χωρίς σελιδαρίθμηση)

[7] Ό.π., έντυπο έκθεσης “Η Στέγη στην πλατεία Θεάτρου, Strange Cities: Athens”

[8] Είναι χαρακτηριστική, της επιτυχημένης προβολής, η πληθώρα εικόνων και πληροφοριών στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης σχετικά την έκθεση και τις δράσεις της π.χ. με τη χρήση του hashtag #ΙΙΕΚ ΔΙΠΛΑΡΕΙΟΣ, π.χ.: https://instagram.com/explore/locations/436607558/ (Πρόσβαση: 21/08/2015)

[9] Πρβ. και πρώτη σελίδα στο έντυπο έκθεσης “Η Στέγη στην πλατεία Θεάτρου, Strange Cities: Athens”, 20/04-20/06/2015, Ίδρυμα Ωνάση/Στέγη Γραμμάτων και Τεχνών (χωρίς σελιδαρίθμηση)

*Αναφορά στον Ελ/Le Corbusier – Δέσμη εκδηλώσεων για τα 50 χρόνια από τον θάνατο του Le Corbusier

DeCorbuziers

Με πρωτοβουλία της Σχολής Αρχιτεκτόνων του Ε.Μ.Π. και τη συνεργασία πολιτιστικών και επιστημονικών φορέων οργανώνεται δέσμη εκδηλώσεων και άλλων δράσεων με αφορμή τα 50 χρόνια από τον θάνατο του Le Corbusier και γενικό τίτλο «Αναφορά στον Ελ/Le Corbusier». Οι εκδηλώσεις θα πραγματοποιηθούν το Φθινόπωρο 2015 και την Άνοιξη 2016 με τη στήριξη του Ιδρύματος Le Corbusier και εντάσσονται στο ευρύτερο πλέγμα εκδηλώσεων που οργανώνονται διεθνώς με τη συγκυρία των 50 χρόνων από τον θάνατο του μεγάλου αρχιτέκτονα.

Ο Charles Edouard Jeanneret, που έγινε παγκόσμια γνωστός με το όνομα Le Corbusier, γεννήθηκε στις 6 Οκτωβρίου 1887 στην ορεινή Ελβετία και έφυγε στις 27 Αυγούστου 1965, κολυμπώντας στο παραθαλάσσιο Roquebrune Cap Martin της Γαλλίας. Στο πρόσωπό του εκφράστηκε ιδανικά η νεωτερικότητα του εικοστού αιώνα, με όλες τις αντιφάσεις και τις αντιπαραθέσεις της. Υπήρξε ένας οικουμενικός άνθρωπος των γραμμάτων και των τεχνών, που συνδύασε τη θεωρία με την πράξη και δημιούργησε ταυτόχρονα ως αρχιτέκτονας, ζωγράφος και πολεοδόμος, χτίζοντας σε τρεις ηπείρους και γράφοντας βιβλία που μεταφράστηκαν σε δεκάδες γλώσσες. Η επιρροή του γεφύρωσε πολιτικές αντιθέσεις, διαμόρφωσε γενιές μαθητών και βεβαίως γενιές επικριτών. Η σχέση του με την Ελλάδα ήταν μια σχέση μαγείας και μαθητείας, με διαρκείς και αμοιβαίες ανταλλαγές. Δεκαοκτώ Έλληνες δούλεψαν στο αρχιτεκτονικό εργαστήρι του από τη δεκαετία του 1930 ως το 1965. Σήμερα, πενήντα χρόνια από το θάνατό του, νέοι και λιγότερο νέοι αρχιτέκτονες, δημιουργοί και στοχαστές επιστρέφουν στην ακτινοβολία του έργου του με μια σύγχρονη διάθεση ανακάλυψης και κριτικής.

Οι εκδηλώσεις οργανώνονται από τη Σχολή Αρχιτεκτόνων Μηχανικών του Εθνικού Μετσόβιου Πολυτεχνείου με τη στήριξη του Ιδρύματος Le Corbusier. Οι εκδηλώσεις συνδιοργανώνονται ή στηρίζονται στο σύνολο ή κατά περίπτωση από το Γαλλικό Ινστιτούτο, την Ελβετική Πρεσβεία, το Ελληνικό Docomomo, το Κέντρο Αρχιτεκτονικής της Μεσογείου, και άλλους πολιτιστικούς και επιστημονικούς φορείς.

Τον γενικό σχεδιασμό και τον συντονισμό των εκδηλώσεων έχουν αναλάβει οι Παναγιώτης Τουρνικιώτης, Καθηγητής ΕΜΠ, Νικόλαος-Ίων Τερζόγλου, Επίκουρος Καθηγητής ΕΜΠ, Κώστας Τσιαμπάος, Λέκτορας ΕΜΠ, Ρίβα Λάββα, Λέκτορας ΕΜΠ μαζί με τους: Μυρτώ Κιούρτη (εντεταλμένη διδάσκουσα Τμ. Αρχιτεκτόνων Παν. Πατρών), Φάνη Καφαντάρη, Σταύρο Μαρτίνο, Παναγιώτη Φαραντάτο, Πέτρο Φωκαΐδη (υποψήφιους διδάκτορες ΕΜΠ), Δήμητρα Βογιατζάκη (υποψήφια διδάκτορα Harvard) και Νίκο Μαγουλιώτη (μεταπτυχιακό σπουδαστή ΕΜΠ).

Το πρόγραμμα των εκδηλώσεων

Η πρώτη δέσμη εκδηλώσεων, που ανακοινώνεται σήμερα, περιλαμβάνει εννέα χωριστές δράσεις οι οποίες οργανώνονται από τον Οκτώβριο 2015 ως τον Ιανουάριο 2016. Για κάθε μία από τις εκδηλώσεις αυτές θα εκδοθεί αναλυτικό δελτίο τύπου. Για την πρώτη εκδήλωση το δελτίο θα σταλεί την Τρίτη 15 Σεπτεμβρίου.

Το πρόγραμμα της δεύτερης δέσμης εκδηλώσεων, που θα οργανωθούν από τον Φεβρουάριο ως τον Αύγουστο 2016, θα ανακοινωθεί τον Ιανουάριο.

Περισσότερες πληροφορίες για τις εκδηλώσεις στην ιστοσελίδα: http://lecorbusier.arch.ntua.gr και στις διευθύνσεις επικοινωνίας που αναφέρονται σε κάθε εκδήλωση χωριστά.

  1. Στο Όνομα του Le Corbusier

Ομαδική έκθεση εικαστικών, Οικία Σπητέρη/Προβελέγγιου, οδός Κυκλάδων 6, Κυψέλη

6 Οκτωβρίου – 8 Νοεμβρίου 2015

Η ομαδική έκθεση ‘Στο όνομα του Le Corbusier’ προσκαλεί δημιουργούς να στήσουν ένα διάλογο πάνω στο ερώτημα ‘ποιος είναι τελικά ο Le Corbusier;’ Τα έργα θα φιλοξενηθούν στην οικία Σπητέρη της οδού Κυκλάδων που σχεδίασε ο αρχιτέκτονας Αριστομένης Προβελέγγιος, συνεργάτης του Le Corbusier.

Συμμετέχουν με έργα τους οι: Κ. Βελώνης & Λ. Λυκουριώτη, Φ. Γιαννίση & Ζ. Κοτιώνης, Γ. Γρηγοριάδης, Γ. Γυπαράκης, Θ. Ιωαννίδου, Π. Κούρος, Β. Ξένου, Μ. Παπαδημητρίου, Α. Ψυχούλης

Επιμέλεια: Παναγιώτης Τουρνικιώτης, Φάνης Καφαντάρης.

Συνδιοργάνωση: Workshop-S Διονύσης Σοτοβίκης

Επικοινωνία: Φάνης Καφαντάρης (fkafantaris.arch@gmail.com)

  1. Le Corbusier / Μοdulor

Συζήτηση στρογγυλής τραπέζης, Γαλλικό Ινστιτούτο. 22 Οκτωβρίου 2015

Η συζήτηση οργανώνεται με αφορμή τη μετάφραση στα ελληνικά των δύο βιβλίων του Le Corbusier, Modulor και Modulor 2, που εκδόθηκαν το 1950 και το 1955 αντίστοιχα. Συμμετέχουν: Δημήτρης Αντωνακάκης, Jacques Sbriglio, Παναγιώτης Τουρνικιώτης, Άλκηστις Κωσταβάρα-Παπαρρήγα και Παναγιώτης Φαραντάτος.

Συνδιοργάνωση: Γαλλικό Ινστιτούτο, Εκδόσεις Παπασωτηρίου

Επικοινωνία: Παναγιώτης Φαραντάτος (panayotis.farantatos@gmail.com)

  1. Μοντέρνες Κυκλάδες

Οπτικοακουστική Συναυλία / Αφιέρωμα στον Le Corbusier και τον Albert Jeanneret

ARTéfacts Ensemble. Μουσική επιμέλεια και διεύθυνση: Κορνήλιος Σελαμσής. Θέατρο Πόρτα, 27 Οκτωβρίου 2015

Πρώτη εκτέλεση στην Ελλάδα του αδημοσίευτου και μη-ηχογραφημένου ορχηστρικού έργου « Ταξίδι στις Κυκλάδες » του Albert Jeanneret, αδελφού του Le Corbusier, που συνόδευε τη χαμένη ομώνυμη κινηματογραφική ταινία του 1931. Θα προηγηθεί η προβολή της ταινίας L’architecture d’aujourd’hui, που παρουσίασε έργα του Le Corbusier το 1930, με μια νέα σύνθεση του Κορνήλιου Σελαμσή στη θέση της χαμένης πρωτότυπης μουσικής του Albert Jeanneret. Θα ακολουθήσουν έργα των Γιάννη Ξενάκη και Olivier Messiaen, και το οπτικοακουστικό Poème électronique των Edgar Varese, Le Corbusier και Γιάννη Ξενάκη.

Επιμέλεια: Παναγιώτης Τουρνικιώτης, Παναγιώτης Φαραντάτος

Επικοινωνία: Παναγιώτης Φαραντάτος (panayotis.farantatos@gmail.com)

  1. Ελ/Le Corbusier: Γενεαλογίες

Συνέδριο, Αίθουσα Καυταντζόγλου, Σχολή Αρχιτεκτόνων ΕΜΠ, 29-31 Οκτωβρίου 2015

Τρεις γενιές Ελλήνων αρχιτεκτόνων, διδασκόντων και ερευνητών επιχειρούν να απαντήσουν στο ερώτημα ‘αν και γιατί μας αφορά σήμερα, ακόμα, ο Le Corbusier’.

Επιμέλεια: Νικόλαος-Ίων Τερζόγλου, Κώστας Τσιαμπάος.

Επικοινωνία: Νικόλαος-Ίων Τερζόγλου (niterzoglou@arch.ntua.gr) και Κώστας Τσιαμπάος (ktsiambaos@arch.ntua.gr)

  1. Ο Ελ(ληνικός) Corbusier

Έκθεση, Αίθουσα Καυταντζόγλου, Σχολή Αρχιτεκτόνων ΕΜΠ, 29 Οκτ. – 28 Νοεμβρίου 2015

Η έκθεση φέρνει στο προσκήνιο την πολυδιάστατη σχέση του Le Corbusier με την Ελλάδα μέσα από αρχειακό, εκπαιδευτικό και ερευνητικό υλικό της Σχολής Αρχιτεκτόνων ΕΜΠ.

Επιμέλεια: Παναγιώτης Τουρνικιώτης, Κώστας Τσιαμπάος, Πέτρος Φωκαΐδης, Νίκος Μαγουλιώτης.

Επικοινωνία: Πέτρος Φωκαΐδης (petros.phokaides@gmail.com) και Νίκος Μαγουλιώτης (nik.magouliotis@gmail.com )

  1. Στα ίχνη του Le Corbusier: Αρχιτεκτονικοί περίπατοι στην Αθήνα

Οκτώβριος 2015 – Ιούνιος 2016

Διοργάνωση περιπάτων για μικρές ομάδες που θα ιχνηλατήσουν τις πραγματικές και τις φανταστικές πορείες του Le Corbusier στην Αθήνα.

Επιμέλεια: Νίκος Μαγουλιώτης, Παναγιώτης Τουρνικιώτης. Συνεργασία: Big Olive.

Επικοινωνία: Νίκος Μαγουλιώτης (nik.magouliotis@gmail.com)

  1. Le Corbusier / Αναγνώσεις

Λεξικοπωλείο, Στασίνου 13, Παγκράτι 12 Νοεμβρίου 2015.

Μαραθώνια ανάγνωση και σχολιασμός κειμένων του Le Corbusier για την Ελλάδα και για την αρχιτεκτονική, με τη συμμετοχή αρχιτεκτόνων, σπουδαστών και άλλων δημιουργών.

Συνδιοργάνωση: Λεξικοπωλείο.

Επικοινωνία: Παναγιώτης Τουρνικιώτης (ptournikiotis@arch.ntua.gr)

  1. DeCorbuziers

Εκθεσιακός χώρος του Ρομάντσο, 20-27 Δεκεμβρίου 2015.

Τα εγγόνια του Le Corbusier διοργανώνουν ένα εναλλακτικό ‘μνημόσυνο’ για τον μεγάλο δάσκαλο, προσκαλώντας νέους αρχιτέκτονες, δημιουργικά γραφεία, καλλιτέχνες και φοιτητές από όλο τον κόσμο να τον αποχαιρετήσουν, αποδομώντας την persona, την κληρονομιά και τα ιδανικά του μέσα από διαδραστικά-διαδικτυακά-πολυμεσικά έργα, performances κα.

Επιμέλεια: Συμεών Μπανός, Βάσω Πλαβού, Δήμητρα Βογιατζάκη, ARCHSTUDIES.gr, Μαρούλα Μπαχαρίδου.

Facebook: https://www.facebook.com/decorbuziers

Επικοινωνία: Δήμητρα Βογιατζάκη (decorbuziers@gmail.com)

  1. Τέλος και μέλλον στο έργο του Le Corbusier

Ανοιχτός διάλογος στο Γαλλικό Ινστιτούτο, 11 Ιανουαρίου 2016.

Συμμετέχουν ο Mario Botta, καθηγητής της Ακαδημίας Αρχιτεκτονικής της Ελβετίας που εργάστηκε στο γραφείο του LC το 1965, και ο Antoine Picon, καθηγητής του Harvard και πρόεδρος του Ιδρύματος Le Corbusier. Συντονισμός διαλόγου: Παναγιώτης Τουρνικιώτης

Συνδιοργάνωση: Ελβετική Πρεσβεία, Γαλλικό Ινστιτούτο

Επικοινωνία: Παναγιώτης Τουρνικιώτης (ptournikiotis@arch.ntua.gr)