Author Archives: istoriatechnisinfo

Από το Μουσείον Ελληνικών Χειροτεχνημάτων στο Μουσείο Νεότερου Ελληνικού Πολιτισμού: 100 χρόνια ιστορία #mnep #melt #MuseumOfModernGreekCulture

Από την 1η Φεβρουαρίου 2018, με την εφαρμογή του Προεδρικού Διατάγματος αρ. 4/2018, το Μουσείο Ελληνικής Λαϊκής Τέχνης και Ελληνικών Λαϊκών Μουσικών Οργάνων – Συλλογή Φοίβου Ανωγειανάκη αλλάζει όνομα. Ονομάζεται πλέον Μουσείο Νεότερου Ελληνικού Πολιτισμού.

100 χρόνια από την ίδρυσή του ως Μουσείον Ελληνικών Χειροτεχνημάτων, μετά από μια μακρά πορεία με πολλές αλλαγές στο περιεχόμενο και στη δράση του και ανάλογες αλλαγές επωνυμίας, το νέο του όνομα αντανακλά τη συλλεκτική και εκθεσιακή του πολιτική, όπως αυτή έχει διαμορφωθεί τα τελευταία χρόνια.

Γιατί Νεότερου;

Γιατί έτσι ορίζεται το χρονικό πλαίσιο των συλλογών και του περιεχόμενου του Μουσείου.

Τα περισσότερα αντικείμενά του χρονολογούνται από τα τέλη του 18ου έως τα μέσα του 20ού αιώνα περίπου. Η τεκμηρίωση και η έκθεσή τους επιβάλλουν τη μελέτη και την ανάδειξη της ιστορικής περιόδου των λεγόμενων νεότερων χρόνων και τη συγκέντρωση σχετικού υλικού (αρχεία, έγγραφα, φωτογραφίες και άλλα οπτικοακουστικά μέσα κ.ο.κ.).

Γιατί Ελληνικού;

Γιατί έτσι ορίζεται το γεωγραφικό πλαίσιο των συλλογών και του περιεχόμενου του Μουσείου.

Τα περισσότερα αντικείμενά του προέρχονται από τον ελληνικό χώρο με την ιστορική του έννοια, δηλαδή περιοχές που περιλαμβάνονται στα όρια του σύγχρονου ελληνικού κράτους αλλά και περιοχές όπου έζησε ελληνικό στοιχείο κατά τους νεότερους χρόνους.

Γιατί Πολιτισμού;

Γιατί έτσι καλύπτονται όλα τα στοιχεία που συνθέτουν τις συλλογές και το περιεχόμενο του Μουσείου, τα οποία πλέον τεκμηριώνονται και ερμηνεύονται ως τεκμήρια ζωής.

Τα αντικείμενά του σχετίζοναι με το σύνολο των στοιχείων, υλικών και άυλων, που συνέθεσαν τον βίο και τα έργα των ανθρώπων στο χρονικό και γεωγραφικό πλαίσιο που ορίστηκε παραπάνω: ιδέες και πρακτικές, γιορτές και καθημερινότητα, χωριά και πόλεις, τέχνη και τεχνολογία, προβιομηχανικά εργαλεία και βιομηχανικές συσκευές, τροχήλατα κεραμικά και εργοστασιακές πορσελάνες, παραδοσιακή φορεσιά και μόδα, χειροποίητα κεντήματα και εισηγμένες στόφες, αργαλειοί και ραπτομηχανές, θέατρο σκιών και κινηματογράφος κ.ο.κ.

Όλο το 2018 το Μουσείο Νεότερου Ελληνικού Πολιτισμού θα γιορτάζει τα 100 του χρόνια με ποικίλες εκδηλώσεις. Σας περιμένουμε!

[Περισσότερες πληροφορίες στην ιστοσελίδα melt.gr  και στη σελίδα του Μουσείου στο facebook]

LOGO TELIKO 100 YEARS-OUTLINE

Advertisements

*ΕΚΔΟΣΗ – Art History in Greece. Selected Essays

Αθήνα, 19 Μαΐου 2018   ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ   Το Διοικητικό Συμβούλιο της ΕΕΙΤ είναι στην ευχάριστη θέση να σας ανακοινώσει την έκδοση του τόμου Art History in Greece. Selected Essays, ed. Evgenios D. Matthiopoulos, Association of Greek Art Historians, Melissa Publishing House, Αthens, 2018. O τόμος σχεδιάστηκε και εκδόθηκε με αφορμή τη συμμετοχή της Ελλάδας […]

http://eeit.org/2018/05/19/publication-art-history-in-greece/

#CallForPapers / International Conference On Monumentality #AcropolisMuseum #HellenicOpenUniversity

Call for papers for the international conference On Monumentality Athens, Acropolis Museum, 4-6 April 2019

A century separates us from the “rupture of history” and the historical ambiguities that the early heroic modernism
introduced in the urban space, and eighty years from the destruction of the European monumental deposit from the
bombings of WWII, a defining moment for the introduction of new kinds of monumentality alongside the old ones.
Yet, monumentality still emerges as a major spatial, aesthetic, symbolic, architectural and archaeological
phenomenon. In a climate of pessimism in present day western cities, which are dealing with an increasingly
precarious present, due to economic and other forms of instability, the durability of monumentality as “urban
permanence” (the famous Aldo Rossi concept), appears to be among the few remaining symbolic and spatial rocks and
as such is needed, maintained, enhanced, landscaped and even invented.
The international conference “On Monumentality”, organised by the Module Art-Architecture-Urban Planning,
Hellenic Open University, to be held in the Acropolis Museum, Athens, 4-6 of April, 2019, will explore the following
relevant dimensions of monumentality and the monumental both in the European urban and peripheral space and
also of cities/countries globally:
 Old, new and emergent kinds of monumentality
 Struggles around monumentality formation: Social, symbolic and political aspects
 Aesthetics of monumentality’s protection
 The economic and developmental aspects of monumentality
 Monumentality in the urban space and the “natural”/regional landscape
 Scales of the monumental
In the above context is invited the submission of proposals for papers from architects, archaeologists,architectural
historians, urban planners, urban and cultural geographers, art theorists and historians, social anthropologists and
other relevant theorists until June 15, 2018. Acceptance of papers will be decided until late July 2018. Participation
will be free of charge.
Conference languages: English, Greek.
Proposals, including name plus title and abstract of paper of up to 300 words and a brief CV, can be sent to one or all
of the following members of the organizing committee:
Prof. Argyro Loukaki: argyro-loukaki@hotmail.com
Assoc. Prof. Dimitris Plantzos: dkplantzos@gmail.com
Dr. Jenny Albani: jennyalbani@gmail.com
Dr. Dionysis Mourelatos: dmourela@arch.uoa.gr
Dr. Konstantinos Soueref ksoueref@culture.gr
Dr. Stavros Alifragkis sa346@otenet.gr

Call for papers-International Conference On Monumentality-Acropolis-Museum-April 2019

Αποχαιρετισμός στον Άγγελο Δεληβορριά, του Δημήτρη Αρβανιτάκη

ΑΓΓΕΛΕ, ΑΥΤΟ ΕΙΝΑΙ ΕΝΑ ΓΡΑΜΜΑ ΑΓΑΠΗΣ ΠΟΥ ΔΕΝ ΘΕΛΕΙ ΝΑ ΤΕΛΕΙΩΣΕΙ…

«Ο κύριος Δεληβορριάς, ο διευθυντής του Μουσείου Μπενάκη» – έτσι τον γνώρισα, ένα βράδυ του 1998, στη βενετσιάνικη οστερία «Nono risorto». Κι εκείνος, τείνοντας προς το μέρος μου το ποτήρι με το ουίσκι, με τον δείκτη του χεριού του τεντωμένο, σχεδόν αγγίζοντάς με, με βλέμμα χαμογελαστό, ίσως για να συστηθεί ακόμα καλύτερα: «Εγώ, κύριε, είμαι φίλος του Λέοντος Αυδή!» Ο Άγγελος Δεληβορριάς, που διεκδικούσε πάντα ολόκληρο τον εαυτό του… Ένας αθώος γόης, ένα παιδί…

Στα χρόνια που ήρθαν -χρόνια πολλά, ευτυχώς, αλλά ποτέ αρκετά, δυστυχώς- είχα την τύχη να είμαι ένας από κείνους που μεγάλωσαν μαζί του, άκουσαν, ένιωσαν, ποτίστηκαν, πίστεψαν, έμαθαν, συμμερίστηκαν το πάθος του. Και τώρα πρέπει, όσο το αίμα της μνήμης είναι ζεστό, όσο πνίγεται η ψυχή από το ασφυκτικό τέλος, να ζωγραφίσω μία εικόνα. Αδύνατο. Αλλά η γλώσσα δεν έχει άλλον τρόπο, παρά να δοκιμάζει τον εαυτό της.

Ο Άγγελος Δεληβορριάς, oραματιστής και εργάτης, γενναιόδωρος και ανυπεράσπιστα ρομαντικός. Αγαπούσε να διηγείται, με αυτονόητη υπερηφάνεια, για το πώς οραματίστηκε το Μουσείο Μπενάκη, για το πώς το άνοιξε στην κοινωνία: για τις δυσκολίες, τις αντιστάσεις, τα στοιχήματα, τις πίκρες, αλλά και για την απέραντη χαρά της δημιουργίας. Μπορούσε να καυχιέται για το ότι επί σαράντα πέντε σχεδόν χρόνια στο τιμόνι αυτού του δύσκολου καραβιού κατάφερε όχι μόνο να δημιουργήσει το πιο «λαμπερό» μουσείο στην Ελλάδα, αλλά και να χτίσει το τεράστιο κύρος του Μουσείου «του» στην Ελλάδα και το εξωτερικό.

Να ανοίξει; Να δημιουργήσει; Να χτίσει; Ναι, γιατί είχε χάρισμα ζηλευτό να εμπνέει: τους συνεργάτες του, τους καλλιτέχνες, την κοινωνία. «Ο Δεληβορριάς μάς έχει κάνει μουτζαχεντίν», μου είχε πει μία συνάδελφος εδώ και πολλά χρόνια. Και είναι αλήθεια: ένα μελίσσι, ένας οργασμός, ένα διαρκές στοίχημα, ένα ανήσυχο νησί ήταν και είναι το Μουσείο «του». Και στην καρδιά αυτού του πολύβουου μικρού κόσμου, το αυστηρό, χαμογελαστό, το αληθινά πατρικό βλέμμα ενός ανθρώπου. Ενός δασκάλου, ενός πολίτη βαθιά δημοκρατικού.

Οι δεκαετίες της Μεταπολίτευσης. Εύκολα χρόνια, θα πεις, με όρτσα τα πανιά της κοινωνίας μας. Αλλά, εδώ υπήρξε το δικό του μπόλιασμα. Μέσα σε καιρούς «εύκολους», αυτός δεν θέλησε τίποτα εύκολο. Η ανησυχία του τον έσπρωχνε: κοιλοπονούσε ιδέες, δεν φοβήθηκε να σχεδιάσει, να δοκιμαστεί, να κάνει ρήξεις.

Ο Άγγελος Δεληβορριάς, ένας έλληνας που αγάπησε βαθιά το φως της γης του, ένας κοσμοπολίτης, ένας αθώος ανεξίθρησκος… Γιατί, αν θέλησε να χτίσει στην καρδιά του Μουσείου Μπενάκη, στην καρδιά της Αθήνας, μια έκθεση-αφήγηση της ιστορίας και της τέχνης της αγαπημένης του Ελλάδας, αν δημιούργησε το πολύμορφο κέντρο της «Πειραιώς», αν έκανε πράξη ένα άλλο όνειρό του («θέλω, παιδί μου, να φτιάξω ένα μουσείο για την Ελλάδα που αγάπησα, -κατάλαβες;»), φτιάχνοντας με τα χέρια του -ώρες, μέρες, νύχτες- τη μοναδική έκθεση του ελληνικού εικοστού αιώνα στην Πινακοθήκη Γκίκα, έχτισε μαζί και το πρώτο μουσείο Ισλαμικής τέχνης, τιμώντας την πνευματική ανοιχτότητα και τον πολιτισμό του ιδρυτή του Μουσείου «του», του Αντώνη Μπενάκη.

Αλλά πήγε πολύ παραπέρα. Οραματίστηκε και δημιούργησε έναν πολυεπίπεδο πολιτιστικό οργανισμό, που υπερέβαινε διαρκώς τον εαυτό του, και τον προίκισε με όλη την αυστηρότητα που απαιτείται για να μπορεί να εδραιωθεί και να εξελιχθεί. Πέρα από την οργάνωση και τον εμπλουτισμό των συλλογών που συνιστούν τη γενέθλια προίκα του Μουσείου Μπενάκη (αρχαία, βυζαντινή, νεότερη και σύγχρονη τέχνη), δημιούργησε ένα ακτινωτό σύστημα μουσειακής οργάνωσης, που όχι μόνο εγγυάται την αναγκαία φιλοσοφία της εκθεσιακής πολιτικής, αλλά και εξασφαλίζει τις δομές για τη συγκέντρωση, τη συντήρηση, την τεκμηρίωση και την ανάδειξη των βασικών ψηφίδων του νεοελληνικού πολιτισμού: αρχιτεκτονική, φωτογραφία, πάσης φύσεως αρχειακό υλικό. Θεωρούσε διαρκώς απαραίτητη (πόσο αυτονόητο είναι αυτό;) τη συνεργασία του Μουσείου «του» με μουσειακούς οργανισμούς, με πνευματικά ιδρύματα, εντός και εκτός Ελλάδας, για την οργάνωση εκθέσεων, ερευνών, εκδόσεων. Η μέριμνά του έφερε το Μουσείο «του» να είναι το πρώτο που οργάνωσε εκπαιδευτικά προγράμματα στη χώρα, να έχει σήμερα τη μεγαλύτερη Βιβλιοθήκη στην Ελλάδα, να έχει ένα εξαιρετικά πλούσιο εκδοτικό πρόγραμμα – και τόσα άλλα, που θα ‘ρθει η ώρα να ειπωθούν και να εκτιμηθούν.

«Και τούτο ποιείν κακείνο μη αφιέναι», ήταν το μότο του, που το πρόφερε καπνίζοντας το αγαπημένο του τσιγάρο και αφήνοντας το βλέμμα του ξεκρέμαστο, στο κενό – «κατάλαβες;»: σκέψεις, σχέδια, αγωνίες, υποχρεώσεις, στοιχήματα. Πού να προλάβεις; Το Μουσείο, οι άνθρωποί του, η «οικογένειά μας», η Ελλάδα του, και πάλι το Μουσείο… Και η αγαπημένη του αρχαιολογία, το μεράκι της Σπάρτης, το βιβλίο που δεν έλεγε να τελειώσει, ο χρόνος που δεν έφτανε ποτέ. Σαν τον Καζαντζάκη, που ήθελε να βγει στον δρόμο, να ζητιανέψει: «Άνθρωποι, χαρίστε μου ένα τέταρτο από τη ζωή σας…»

Αλλά, χάρηκε τον καλό ιδρώτα των κόπων του. Την ειλικρινή πανελλήνια και διεθνή αναγνώριση: για το έργο του στο Μουσείο Μπενάκη, για τις αρχαιολογικές του έρευνες, για την πολιτιστική πολιτική που υπηρέτησε, για το ήθος και την επιστημονική του συνεισφορά…

… Αλλά, τώρα, τέλος, «κύριε Δεληβορριά», αγαπημένε μας Άγγελε. Τα κίτρινα χαρτάκια και το μπλε μαρκαδοράκι θα περιμένουν μάταια. Το βιβλίο της Αφροδίτης δεν θα τελειώσει. Κι ούτε θα ξανακούσουμε ποτέ, νωρίς το πρωί, να βγαίνει από το γραφείο σου η αραχνοΰφαντη φωνή της νεράιδας να τραγουδάει τη Νόρμα, ούτε τη μακρινή νιότη σου να τραγουδάει με τη φωνή της Φλέρυς Νταντωνάκη «Πέρα στο θολό ποτάμι έσκυψε η νύχτα να λουστεί…». «Ποτέ πια»!

Ξέρω ότι οι φωνές των ζωντανών δεν μπορούν να τρυπήσουν το παχύ σκοτάδι που τους χωρίζει από το βασίλειο των νεκρών, που τώρα ανήκεις. Αλλά, η φωνή της αγάπης αυταπατάται πως η δύναμή της μπορεί να τρυπώσει στα πέπλα του Μεγάλου Τίποτα και να ψιθυρίσει τις τελευταίες της λέξεις.

Ήταν χαρά και μάθημα η ζωή μαζί σου, Άγγελε Δεληβορριά. Έναν κόσμο μας φώτισες: τη δική σου Οδό Ονείρων. Και τώρα που είναι δειλινό κι έξω μυρίζουνε οι πρώτοι βασιλικοί και η λουίζα, η δική μου φωνή λυγίζει, άλλο δεν έχει, και λέω να κλέψω μουσική που σου ταιριάζει, να στη στείλω – αλλά πού; Αρχή: «Γεια σας… Ήρθα για να σας δείξω ο ίδιος την Οδό Ονείρων. … Είναι ένας δρόμος σαν όλους τους άλλους δρόμους της Αθήνας …, μικρός, ασήμαντος, λυπημένος, τυραννικός, μα κι απέραντα ευγενικός. … Εδώ, σ’ αυτό τον δρόμο γεννιώνται και πεθαίνουν τα όνειρα τόσων παιδιών, ίσαμε τη στιγμή που η αναπνοή τους θα ενωθεί με τ’ ανοιξιάτικο αεράκι του επιταφίου και θα χαθεί…». Και τέλος: «Εδώ τελειώνει η μουσική για την Οδό Ονείρων. Εδώ τελειώνουν τα όνειρα που μου δανείσατε εσείς οι ίδιοι μια βραδιά, δίχως να το γνωρίζετε… Τώρα είναι αργά κι όλοι οι φίλοι μου έχουν αποκοιμηθεί. Εγώ, αθεράπευτα πιστός σ’ αυτό τον δρόμο, θα ξαγρυπνήσω ώς το πρωί, για να μαζέψω τα καινούργια όνειρα που θα γεννήσετε, να τα φυλάξω και να σας τα ξαναδώσω μια άλλη φορά, πάλι σε μουσική. Καληνύχτα».

Εκεί που τώρα πας, τίποτα δεν θυμάσαι. Αλλά, εμείς εδώ, όσο ακόμα είμαστε εδώ, θέλουμε να σε τυλίξουμε με την αγάπη μας. Θυμόμαστε, υποσχόμαστε και σε ευχαριστούμε γι’ αυτό που ήσουν. Πλούσιος, χαμογελαστός, αθώος: ένα παιδί.

Γράφει για το ΑΠΕ-ΜΠΕ ο Δημήτρης Αρβανιτάκης [http://www.amna.gr/mobile/article/252191/Apochairetismos-ston-Aggelo-Deliborria—Grafei-gia-to-APE-MPE-o-Dimitris-Arbanitakis]

 * Ο Δημήτρης Αρβανιτάκης είναι ιστορικός, υπεύθυνος των εκδόσεων του Μουσείου Μπενάκη

Απώλεια Άγγελου Δεληβορριά

Εταιρεία Ελλήνων Ιστορικών Τέχνης (Ε.Ε.Ι.Τ.)

Αθήνα, 24/4/2018

Το Διοικητικό Συμβούλιο της Εταιρείας Ελλήνων Ιστορικών Τέχνης πληροφορήθηκε με θλίψη τον θάνατο του Άγγελου Δεληβορριά.

Ο Άγγελος Δεληβορριάς είχε γεννηθεί το 1937 στην Αθήνα. Σπούδασε Αρχαιολογία και Ιστορία της Τέχνης στα Πανεπιστήμια της Θεσσαλονίκης και της Αθήνας, πραγματοποίησε μεταπτυχιακές σπουδές στο Πανεπιστήμιο του Freiburg και του Tübingen από όπου έλαβε το διδακτορικό του δίπλωμα το 1972 και μεταδιδακτορικές σπουδές στο Παρίσι. Από το 1973 έως το 2014 διετέλεσε διευθυντής του Μουσείου Μπενάκη και κατόπιν μέλος της διοικητικής του επιτροπής.  Από το 1992 έως το 2005 ήταν τακτικός καθηγητής Ιστορίας της Τέχνης στο Τμήμα Θεατρικών Σπουδών της Φιλοσοφικής Σχολής του Πανεπιστημίου Αθηνών.

Για το σύνολο του έργου του τιμήθηκε με πολλά διεθνή βραβεία. Από τον Ιούνιο του 2016 εκλέχτηκε από την ολομέλεια της Ακαδημίας Αθηνών τακτικό μέλος στην έδρα της Αρχαιολογίας-Μουσειολογίας.

Η παρουσία του στον χώρο της αρχαιολογίας, της μουσειολογίας και της ιστορίας της τέχνης από τη Μεταπολίτευση μέχρι σήμερα…

Δείτε την αρχική δημοσίευση 61 επιπλέον λέξεις